Articles

Vual gen minthangzangdontualtungtuh a kihipeuhmahphot hi. Lawmte tampi ana tungta ua, kei a nanung pawlka hi.  Lawm ana ommasate bang ahong hoh zel ua, khente amau mah ana hilai ua, khente ahihleh chituampi ana hitauhi. Khenkhatte’n kizepna bang ana maingalmahmah ta ua, khenkhatteleuleu in lah dawntheih tuamtuamte ana maingal mahmah uhi. Hun hong paizel ding a, kei leng keimah kahi den zou de aw? Chituampi ka hong suak maimah de aw? Ahun leh amun zil a kikhen a hong ngai peuhmah ding hi. Khota a pomtheih louh hi a ki ngaihsun te bang pom theih hong ngaikha ding hi.Khopi hinkhua toh kibulh lemtheih in a om de aw? A kibulh lem theilo lamka hong hi de aw? Mailam ah hiai khopi in bang hamphatna kei adi’n koihkholhsa anei de aw chihte lungsim ah aom hi.

Nikhat ka lawmnu ahongpawt a, ka muh leh ka kiguih zezen hi. Ana chituam mahmah ta a, skul kai khawm lai khanwg a kizepna pibawl khollou I sak leh tu’n tuh hiai kaan a kizepbehdingdan le omnawnlou khop in ahong kizem hi. A puanak bang atheihsiamhuai hetkei a,  a nunglam ding mailam a koih kha mah abang hi. A bil ah siik eng dedaw aki vualtou ngenngon a,  a bil dung teng azuitou hi. Thildang himhim avang atam leh thil tam aluutthei a, himahleh bilvang tam pentakzaw thutam luutna in apangtuankei. Pan naaksang in bilvang haute sang in bilvanghauloute’bil ah thu tam luut theizaw abang hi. A bildang khatkia akikhai teng leng asum a tuat in teng sangkhat nuai ahi kei ding.Tua hileh abil tegel kia ah leng teng sangnih kikhai chihna hipah hi.

A ngawng ah khainiang, siikengmah a kibawl, gik chi mahmah tuttut a kivial ngennguan a, dongkholh ana guuk sakluat in a om hi. Banghang a khenkhatte’n huaisiik-eng, vaak in a khohkhak chia tethei peuh hichi pahtaak khemkhem uh ade aw ka chi lungsim hi. A khutngawng ah tau leh khau chituamtuam a kibaat zengzung a, tuilawng kehathuah-athuah a kikaan mah abang hi. A khutzungte ah zungbuhbelh in a belh sesouh geuh uhi. A naak nangawn a awngtuandek kei hi. Midang in thagum a khainiang (chain) hiam, khutkol (handcuff) hiam hon buh sak louh ding untuh ok peih-bun peih mahmah kasa hi. A ngawng  a khainiang kia in lengteng sangthum nuai man ding in kaging takei. A khut ngawng leh a khutzung a kithuah teng in teng sangnih beek man ding in um ing. Sum huai zah zouzai banghiam phatuam zodeuh a zatna ding omzaw peuhmah ding in um ing. A khutngawng leh khutzung te geentaklouh a khengawng leh khezungte natan leng a awng tuan samkei hi.

A mai bang agial nasa mahmah a, kuamkhat a vom a, kuamkhat a san a, kuamkhat a hing didip a, kuamkhat leuleu a te setset hi.  Amai gial beelbualtoh, a bil, naak leh ngawng a siikkhau ki bang nengnung te toh I etkhawm leh houh paakhuan siikdai a ki-um mah a bang zezen hi. Banghang a tuabang a mi khenkhat, adiakkhol in numei khenkhatte’n tua bang lemtanlouhna amau-le-amau kiguan ut uh a de aw chi in ka ngaihsun hi. Tua bang thilte ah kibuai sak kei leh zaw hun, sum leh lung ngaihna tampi aban bitmah ding hive’n! Kalawmnu ka en a, kalungsim in ‘Haina mahmah chia maw lawm’ ka chi phet hi. Theihsiamna a neih louh luatziak in ka hehpih tha lamlam bang asuak hi. Kol tang ahihlam kithei henla, kiteltak in kimu leh zaw amah leng suahtaak ut losam ding hive’n.

Bangbang hiam khawng houlim in ka om ua, lawmta kum tampi kikhen a, tua mihinna tuamtuak toh kimu nawn tuh gen ding atamngial hi. Ka ngaihsun a, ke’n ama tungtang tua bang lungput nei kahih leh aman kei tungtang bang lungput anei de aw?

Tua bang a houlim kimlai ahong daakkhia a, kadantan sung ah amit ataikual a, kilkhat a ka guitar kitung amuhtak in, ‘Guitar tumthei na maw’ achi a, ‘Tumthei thahah khang, amel himhim nalh kasa a, innzepna ding a ka lei hi’ ka chi hi. Kalungsim in huaitan ah tawp henla, thudang hon gen pih leh ka chi mahmah a, himahleh, ‘Bangzah a na lei eita?’ achizom a, ‘Teng sang guk, Yamaha-te’ classical guitar mantawm pen hi ei. A mantam te le lei zou khang.’ A kiang a ka doh kaantung ah amit a tu pheia, ‘Huai la bang eita?’ ‘Tamngai hi.’‘Thepthup mahmah. Na thildeihte le. Bangzah man oi?’ ‘Teng sang giat man hi. India a amantawm pen te hi zelei.’ ‘Na naak hai e maw. Hai le tuh khakhol a chihte uh neive. Hahaha….  Huai neekzonna ding le hilou, atum thei beek le hilou zomah, huai zahzah a va lei chih,  sum zatna ding theilou hi pouhteh. Kei hon pe leteh ke’n sumzatna ding ka theihtheih toh. Hahaha….’ Chi in a hon chiamnuih a, huaitan a hunsak ding kasak leh kadohkan nuai a ka violin bawm a mu chiitchiat a, ‘Huai bang hinawnta?’ ‘Violin.’‘Na tum thei peuhset a hia?’ ‘Innzepna ding ahi ka chi ve. Haha….’ ‘Na thildeihte le a manna omlou ngen, tampipi bang man ta zomah uh. Sum na su paammaih. Mihaipa.’ chihtoh nuih tuttut a thuah a,  amah bel a mizia himhim ahi a, a lungsim a om te gen khe guapguap mi ahi hi.

Sawtkuam bang omta ahihmanin pai ding in a kisa a, kelkong tan kavakha hi. Innsung ka luutnawn in ka lungsim ah hiai ahong luut hi- Haina bang a ki nga ahia? Bang nateh ding ade aw? Houh ‘Mihai omlou, ngaihsutna kibatlouh ziak ahi’ achih uh dik takpi ahi ding e!

[Phuahtawm ahi. Kalawm te tua bang kuamah na omkei uh]