Laizom Tongsuah

Laizom Tongsuah Feb 21 Guest Editorial

Kum 62 hilhial phata ZOMI NAM NI tuang hong tung nawnt a, a kua a kua le hiai ni in chu I phur sauh2 khop mai un ka gingta. Nampuan chi tuamtuam, nalh taktak  toh kizeem Lia-le-taang duang nalh taktakte   I etlawm thei mahmah uh hi.

A hi a Zomi namni peen lawm I hi uh hia ahihkei leh kizang hi zaw hia chih dotna poimoh tak a hi. Hiai’  Ni hong pian daan I theih veksa uh hi diing in a gintaathuai  a, huaiziak in  va sut vak I sawm kei. Tua ahihman in Zomi Nam Ni peen ah lop diing bangmah om lou bang kasa hi. A diktak a geen in hiai ni pen dahhuai ni hizaw lou hiam ka chi hi. Huaiziak in Zomi Nam Ni peen kilawm lou a kizang ahi chi nuam daan I hi.

Bangziak a minam(Nation) khat kichi ngaal a Nam Ni (National day) lop diing om lou a, banghiam khat hun paisa a thiltungte theih gigena a zang zaw I hia chi hi dotna poimohtak hong hi nawn leu leu hi. Simlei vai (Politics) a suakta (survive) nai lou, nam lianzawte’ thunuai a henkol bun bang a om tadih I hih ziak in kipahna ni daan a lop zuazua diing nei nailou I hi. Huai ziaktak in ahi phamsa mihangsante sunni, gamngaihla lungleen huai taktakte sakni  leh suahtakna I geen  nilouh uh.

Mimal, society hi in nam hitaleh  tulel (present) activities dungzui in I mabaan ding a kimulawk (90%) thei  hi. Huchi ahih leh tulel a I activities te uapan in chu zomni Nam Ni kum 200 zang lele I lawm thei nai kei diing uh a bang.  Practical/practicable tak tup-le-ngim  nei lou chu maban sawn diing daan tuan le om lou din mun a ding I hi diam chih hon ngaihtuahsak hi. Tulel a I nam dinmun I et leh mihausa leh sum neite’ thuneihna leh vaihawmna nuai a thu pai ahi.  Politics lam hi in Saptuam lam hitaleh vision nei kitasam .  Simlei vai a lah intellectual circle te thudot leh thulaak hi lou uh. Minam vaai ah kuan vision a nei a mabaan bangchi paileng bangtan ki tung diing hiam, kuate khawng  dottuak a om a chih  lamlam kuaman buaipih man lou.  Bangchituk in lehkha siam lou in mawl leh leng sum hau ahih naak leh thupai himai. Vaihawmna a khut a piak hi pahpah.  Sum muhna dik a hausa hia hilou chih suizui le hinawn saam lou. Huaiziakin sum a hong pau chiang in diktatna, ki itna, ki lainatna  in mun a nei nawn ta kei hi. Sum a hong pau chiang in bangchituk in diktatna  thu tangkoupih leeng le kuaman  thulaak lou hi. Sum hau  in migenthei khosak haksakdan phawk baan lou hi. Amah a diing in leitung khosakna a diing a apoimoh te neih  haksa lou ahihman in mimal’ hamphatbeh na diing leh punna ding om lou pi tha-le-zung, hun tampi va seen a gam leh nam maban va khual khaul pen  thasial huaipi hong suak hi. Huchimanbang in  migenthei, a dinmun a theihpih ngei louh pi va kankuah a suahtakna diing  tangkoupih a,  tha le zung seenga  a va kipen pei nilouh pen amah ngaihtuahna ah haihuaipi ahi.  Hichibang mi, Individualistic, sum hau leh mimal punna diing lou ngaal a kalsuan ngaap lou  honkhat vaihawmna nuai a minam khat om I hina ah tutadih in politically survive lou I hi diam I chi hi. Kipahnani leh kipahpih diing khop minam in lop diing I nei nai kei. Kum bangzah hiam I lawm kei lai diing.

A tawp chiang in lower middle class leh a nuailamte’n  hong lungkim thei nawn mah mah kei diing ua, a lou thei lou in revolution tak tak hon pan diing uh. Hiaite’ hong vualzoh ni chu political a I survive ni uh puankhiatni leeng hon hi diing hi. Politically survive Nam I hih  chiang un National Day kipaak leh nuam in I lawm zuazua thei pan diing uh hi. Huai masiah Zomi Nam Ni zang tou zeel ni.

Bangchik chiang in Zomi Nam Ni I minam in I lawm thei diing ua ?